Nacho Vegas – Violética

15/07/2018 • Marxophone

Coma tantos outros, Nacho Vegas atopou nas movilizacións do 15-M un espazo onde confluir politicamente e xerar horizontes comúns. Nese contexto de cambio e reflexión, as cancións do asturiano comenzaron a debuxar un novo rumbo, un rumbo marcado por unha procura dun eu capaz de apelar máis ó colectivo, materializado no 10” ‘Cómo hacer crac’(Marxophone, 2011). Dende entón, o compromiso político de Vegas empezou a florecer na súa música —sirva coma proba irrefutable ‘Resituación’ (Marxophone, 2014) e ‘Canciones populistas’ (Marxophone, 2015)— alonxándose cada vez máis do arquetipo de cowboy sórdido e triste que tan ben cultivou dende inicios de século. Agora, con Violética (Marxophone, 2018), atopamos un Vegas poliédrico, capaz de desplegar unha visión frondosa e exuberante da música popular, onde o íntimo e o social danse a man para percorrer as dezaoito cancións que o conforman.

A multiplicidade de visións que otorga o asturiano configúrase, en primeiro lugar, dende un apartado formal. Se anteriormente cantautores coma Van Zandt, Dylan ou Nick Drake constituían a meirande parte do seu corpus musical, neste disco as influencias expándense ata chegar ás raíces da música popular, onde nomes coma a chilena Violeta Parra, o mexicano José Alfredo Jiménez ou madrileño Chicho Sánchez Ferlosio deixan a súa pegada máis profunda ca nunca para convivir en armonía xunto a esa vertente anglosaxona. Esa amplitude de miras formúlase tamén apelando ó colectivo. A primera persoa do plural asume un maior protagonismo en detrimento do tono confesional habitual en Vegas. O single ‘Ser árbol’ (xunto a María Rodés), unha historia de amor chea de tenrura cun claro reflexo de trasfondo social, ou ‘Tengo algo que decirte’, basculando entre a retranca e a ameaza, dan boa conta de ese carácter colectivo que plantexa nas suas historias.

Unha colectividade que o asturiano entende tamén dende a memoria. Por un lado, recupera as figuras dos maquis Aurelio e Manuel Caxigal  en ‘El corazón helado’ (cunha historia intimista onde o político subxace con forza) e de Aida de la Fuente  en ’Aida’, modernizando a tradición á vez que ensalza un dos iconos da revolución do 34. Tamén a crónica periodística serve coma lembranza persoal para relatar o morbo humano en ‘A ver la ballena’ e que, ó igual que en ‘Crímenes cantados’, funciona á perfeción coma xénero para narrar, neste caso, o horror racista dos CIES. Sen esquecer ‘Bajo el puente del a’Ara’, canción que podería asinar os propios The Jesus and Mery Chain se nacesen en calquera recuncho da conca mineira astnuriana.

Non se pode dicir que é un disco feminista, mais si que estamos ante o disco máis femenino de Nacho Vegas. As colaboracións — xunto a Christina Rosenvinge levando ó seu terreo a versión de ‘Maldigo del alto cielo’ de Violeta Parra, man a man con Cristina Martínez (El Columpio Asesino) a modo de diálogo en ‘La última atrocidad’ ou xa citada ‘Ser árbol’ con María Rodés— asumen un protagonismo que, xunto ó Coro Antifascista Al Altu La Lleva, imprimen un carácter plural e que noutras ocasións estaba máis focalizado en nomes masculinos. Aínda así, a sombra do Nacho Vegas máis grandilocuente segue presente en temas coma ‘Los sabios idiotas’ ou ‘Desoborde’, con desarrollos pausados que recordan ás súas primeras producións. Violética é sen dúbida un dos traballos máis inpirados de Vegas, capaz de mostrar as diferentes versións do asturiano que puidemos coñecer ó longo da súa carreira, onde a línea que separa a baixa e a alta cultura difumínase por completo para así percorrer a música popular en toda a súa amplitude.

Nacho Vegas