Select Page

fotografía por Ada Seoane

MelonaFest #3 – Parte IV (Sala Malatesta): Esplendor Geométrico, Pálida, Emilio José…

O último día do Melona Fest, como xa comentamos a semana pasada, era o día grande. Naquel día, iamos ter dúas citas: primeiro iriamos ao Bar Embora, onde, baixo a carpa improvisada, vimos a moitas das mellores ofertas musicais galegas do momento, e despois, á noite, trasladariámonos á Sala Malatesta para o prato forte. O día comezara moi ben. Con certo retraso nos horarios, pero xenial. Aínda así, o día estaba moi lonxe de rematar. Polo de agora tocaba unha pausa. Ir a cear, descansar as pernas un pouco, e moverse á Sala Malatesta, onde estaría o espectáculo final: Emilio José, Kadett GSI, Esplendor Geométrico, Bronquio e Pálida estaban aínda esperando o seu momento de tocar.

Levamos de troula xa tres artigos co dos horarios no Melona. Se ben houbo algún erro de son, foron ben levados pola organización, mais xa o segundo día os Boyanka Kostova quedaran sen rematar o seu concerto por esta cuestión. Estaba, entón, sobre a mesa, a dúbida de se, para esta última cita, sucedería algo similar. Con todo, a primeira sorpresa chegou pronto: cunha puntualidade de vértigo, Emilio José estaba xa no escenario á hora que lle tocaría estar.

Aqueles aos que nos gusta a música do de Quins, celebramos cada saída coma se fose única, mais somos conscientes de que o normal é que teñamos moito que celebrar. Só o ano pasado lanzou, entre marzo e novembro, máis de 150 temas novos repartidos en tres novas mixtapes onde a produción máis dixital de Emilio era unha e outra vez repetida con éxito mediano. Con todo, o que hoxe tiñamos sobre o escenario non era a Emilio en solitario, senón que ía acompañado, formando a agrupación musical Emilio José e os Indígenas. Aquí, como naquel grandioso Agricultura Livre (2015), iamos ver moita bossa nova, folk e jazz, así como a maioría dos seus temas máis coñecidos.

O concerto de Emilio foi, como noutras moitas ocasións, especial. O normal é que nun concerto, se o artista quere comentar algo, o faga entre canción e canción, mais cando se trata de Emilio José a interacción continua co seu público é algo máis que habitual. As cancións soen cesar na metade delas cando, escoitando as súas propias letras, a Emilio vénselle á mente algún comentario acorde con elas. Sorprende, con todo, que sempre ten unha capacidade única para continuar as cancións practicamente no lugar onde as deixou. Así, houbo comentarios sobre as últimas novas sobre política local e nacional, e as risas do público acompañaron en máis dunha ocasión o que Emilio dicía. Como curiosidade, nesta ocasión pediu aos seus Indígenas que continuasen a tocar mentres el contaba o que tiña na mente.

Botouse en falta algunha ida estilística máis atrevida, igual que nos seus albumes, como sería o exemplo de temas como Xero (cocaína), mais o resultado do concerto foi de notable. Non faltaron temas como o seu ال قاضي (Traducido ao galego como O Xuiz, canción dedicada aos alcaldes), Sepé Tiaraju ou, como non, a súa internacional Kim Kardashian, onde canta sobre como as ourensás son máis guapas que a famosa estadounidense mesturado cun mensaxe anticapitalista. Ademais, anunciou que está a rematar un novo traballo e tocou unha das novidades cos Indígenas, dando a sensación de que o traballo irá máis dirixido a unha continuación, polo menos no formal, ao que foi Agricultura Livre.

Tras a saída do escenario de Emilio José, comezou a noite da electrónica e o IDM. Os primeiros en subir a este foron os lucenses Kadettgsi, que acaban de ser anunciados como unha das apostas deste ano do FaCeLa Fest para a súa terceira edición. Sen aínda máis material fora que o seu sinxelo, Ciudad Termal, que era capaz de convencer, as expectativas estaban altas. Prometían, como non, un comezo dos bailes da noite, con sintetizadores a máis non poder. O comezo do concerto, con proxectores onde as imaxes nos lanzaban de cheo á psicodelia, non facía máis que aumentar dita esperanza.

Kadettgsi vén de dous proxectos: por unha banda, recolle moito do son que caracterizaba aos proxectos de Disco Episcopal e Anibal Anisakis, e se ben saca o mellor do primeiro, recolle moitos dos detalles que non convenceron do segundo. Así, o concerto dividíase sen querer en dúas partes: por unha banda, estaba o son baseado totalmente na instrumental, onde os sintetizadores combinábanse á perfección con guitarra e baixo, sendo a oferta de Kadettgsi bastante fresca; e pola outra estaban as partes onde as voces formaban parte da música.

En canto as letras entraban en xogo, toda a aura que os Kadettgsi conseguían crear desvanecíase. Soaba, sen dúbida, demasiado pop. E non no bo sentido, senón que se achegaba demasiado ás voces que máis pregoa o indie estatal. Así, o que parecía ser un gran concerto de música electrónica, non facía máis que desvanecerse por unha confusión aos nosos oídos, que non conseguían asentarse entre as bases tan traballadas e as voces que parecían pegadas con cola. Con todo, a última parte do concerto centrouse nos instrumentais, permitíndonos rematar con bo sabor de boca.

Kadettgsi non o tiñan sinxelo, tampouco. A súa posición nos horarios era por un lado privilexiada, xa que estaban abrindo directamente para os Esplendor Geométrico, mais pola outra tiñan que estar á altura dun público que viña a ver, case seguro, a unha das bandas máis importantes da historia da música electrónica deste Estado. De feito, non faltaban as camisetas do grupo entre o público, e mesmo no propio cantante, Arturo Lanz.

Sería necio pola miña parte pretender dar explicación ao que Esplendor Geométrico e a súa música supuxeron e supoñen para a sociedade, mais tonto sería se non pretendese nestas liñas tentar analizar o que vimos na Malatesta o pasado 7 de abril. Ao subir ao escenario Arturo Lanz e Saverio Evangelista, o público saltou en ovacións. Sen mediar palabra, comezaron a tocar os botóns das súas equipas, que estaban nun ángulo o suficientemente agudo para que dende abaixo do escenario fose imposible ver o que estaban a facer. Dende aí, comezou unha viaxe diferente ao que o resto de grupos soen ofrecer.

Esplendor Geométrico formouse nos oitenta. Os compoñentes orixinais eran o propio Arturo Lanz, e acompañábano na aventura Gabriel Riaza e Juan-Carlos Sastre, non sendo ata os noventa cando Saverio se uniu á formación. Viñan todos de Aviador Dro, grupo onde o techno e o synth pop eran abrazados, e que se mantiñan dentro da liña marcada pola Movida Madrileña. Non contentos coas limitacións que a música que estaban a facer, decidiron fundar Esplendor Geométrico e traer o industrial ao Estado Español.

Arturo Lanz era parte do exército español. Chegou, de feito, a ser tenente deste. Cando lle escoitas falar, verás unha persoa conservadora e arraigada ás tradicións, que renega da clase traballadora e fala do feminismo e a esquerda no século XXI non como liberacións, senón como auténticas lacras para a sociedade. Fala da súa música non como industrial, senón co que el soe acuñar como música-ferramenta, mais sen definir nunca para que é dita ferramenta. Tamén, destaca que el non sabe de música, e que moitas veces as melodías que fai veñen do máis puro azar. Fala de que a súa música esta libre de ideoloxía, e renega de dito termo con todas as ganas que pode.

Todo isto, como non, por moito que el o negue, define a súa música e os directos de Esplendor Geométrico. O seu ruído, por chamalo dalgún modo, é hipnótico. O caos das súas instrumentais ven marcado por un concerto no que o espectáculo o é todo, e onde todo o mundo, incluído el, xogan un papel. Pensado todo ata o último punto, dende cada grito afogado ata os afogues literais co seu propio cinto, así como os lanzamentos de auga tanto por riba de el mesmo como sobre o público, fan da experiencia algo para-militar.

Aínda así, hai algo no que ten razón Arturo Lanz cando fala do que é a súa música: Esplendor Geométrico, no seu intento de liberar de ideoloxía a súa música, no que fallan e impregnan todo da mirada máis crúa da hexemonía, conseguen crear un produto que calma tormentas, e permite ao seu público esquecer incluso a súa clase durante horas. Se nalgo se pode enmarcar o espectáculo, polo tanto, é nun achegamento ao primitivismo: os ruídos, os gritos e as peculiares interaccións co público destrúen as ideas que levamos preconcibidas do que é un concerto.

Destaca tamén dentro destas peculiaridades o final do espectáculo. Ante os gritos que pedían máis temas, Arturo Lanz volveu ao escenario. Con todo, con el non volveu ningunha novidade, como sería o usual. No canto disto, Lanz reproduciu a última base que estaba a soar, e paseou polo escenario ante un público atónito que non comprendía que estaba a pasar. E como veu, foise do escenario, apagando consigo a música.

O seguinte concerto foi o de Bronquio, e tiña como papel facer esquecer algo inaudito. O seu facer, se ben estaba a ser impecable, semellou tras algo así pouco atrevido, ademais de ser demasiado accidentado. Bronquio tivo que cesar o seu facer a medio concerto tras, coma o primeiro día con Mazmorra, fallos técnicos. Volveu ao tempo, cando se solucionaron os erros, e o seu facer volveu ao de antes, mesturando electrónica con pop ou punk. Rematou o concerto cun marabilloso remix de Fireking, de FAVX.

Tras Bronquio, chegou o último concerto da noite: No escenario estaría agora Pálida, un dos artistas máis recoñecidos do cartaz, e con razón. Dende Vigo, e cun sorriso de orella a orella cada vez que o público decidía mostrar o seu apoio á sesión, Pálida intentou —e logrou— mostrar durante todo o concerto a súa mellor cara.

Noutro instante histórico, e noutro lugar, posiblemente non habería dúbidas de que Pálida é un dos mellores artistas que podemos escoitar. E se de algo pode servir esta plataforma é para tentar disipar esas dúbidas xa que, sen pensalo dúas veces, atrévome a dicir que Pálida é do mellor que saíu deste País. Co IDM como vehículo central para a súa música, tivo en vilo durante todo o concerto a toda a xente que continuaba aínda agora na Malatesta. As primeiras filas mantíñanse nun constante baile atento, e celebraban cada cambio de ritmo que o vigués puña sobre o escenario, contestando ás ovacións cun sorriso ilusionado que parecía animarlle a continuar o que estaba a facer.

Sen fisuras, Pálida rematou o seu concerto. Tras el viría Nídia, DJ portuguesa que se encargaría de manter en pé a todas as que continuaban na Malatesta ás xa cerca das cinco da mañá. E é que, se centramos as nosas críticas ao MelonaFest na parte máis puramente relacionada cos concertos, debemos indicar que o ofrecido polo festival non se quedou aí, senón que a oferta cultural foi moito maior.

Durante os días que durou o festival, acercáronse ás salas galegas tamén unha morea de DJs, destacando á antes mencionada Nídia e a Tyrnaya. Ademais de todo isto, realizáronse diferentes actividades culturais na cidade de Compostela, como a proxección do documental sobre o grupo Esplendor Geométrico, charlas con artistas xa queridos e coñecidos no país como Esteban & Manuel, e moitas outras. E se isto fose pouco, a Melona continúa a súa función de promotora cultural, e non deixaremos de ver datas no calendario con diferentes actividades durante o resto do ano.

Como en todo festival, o MelonaFest tivo fallos. Técnicos e de organización. Con todo, á hora de vernos cara a cara co escenario, poucas cousas remataron mal. Ademais, o compromiso con Galicia, aínda coa maior capacidade do festival, continuou sendo claro: dos 19 grupos que tocaron no MelonaFest, 13, o 70% deles, foron galegos. Sen dúbida, trátase dunha das ofertas culturais máis sólidas e interesantes do país, e esperamos volver o ano que vén.