fotografías por Ada Seoane

MelonaFest #3 – Parte I: Timpahn, Mazmorra, Rayotaser e Baiuca

Ver cartaces do MelonaFest, ou dalgún concerto da Melona, xa é algo máis ca típico na capital galega. Non por nada, os rapaces desta pequena promotora de eventos culturais e discográfica levan moito tentando por todos os seus medios revitalizar unha cidade na que as ofertas culturais cada vez eran máis pobres, menos atrevidas, menos vangardísticas. Alá por 2015 comezaron a moverse, e puxéronse como principal obxectivo dar vida ás calles da cidade, cheas de estudantes dando voltas sen cabeza, sedentos dunha oportunidade de desfrutar dun bo concerto en directo. Dende entón, non pararon: entre os figurantes dos seus eventos contan xa con artistas como Uppercut, Jay, SRASRSRA, Linda Guilala, Esteban & Manuel ou Puma Pumku.

Destaca, sobre todo, o seu compromiso de contar practicamente sempre con grandes artistas galegos, sexan en crescendo ou non. Ademais, practicamente sempre teñen un ollo clínico nas súas decisións, pois a maioría dos grupos que elixen para os seus eventos teñen algo a destacar e que os fai esenciais na escena galega actual. Cando falamos de La Melona, falamos dunha procura de vangardismo artístico —polo menos, no estritamente formal— que moi poucos son incapaces de seguir.

Dende 2016, ademais dos seus eventos habituais, comezaron unha aventura que, de seguro, lles tivo que traer máis dunha dor de cabeza: comezou o MelonaFest. Naquela primeira edición, contaban con artistas como Jay, Uppercut, ou Pálida. A cousa foi ben, e repetiron: no segundo ano as posibilidades eran maiores, e apareceron no cartaz Boyanka Kostova, Esteban & Manuel, Fluzo ou Tren Go! Soundsystem. E, un ano despois, xa en 2018, chegou o MelonaFest 3. Celebraríase do 4 ao 8 de abril, e con el chegaron as sorpresas. O elenco era de ouro: aí estaban artistas como Boyanka Kostova de novo, agora xa cun EP fóra e moitísimo máis estables que a última vez, Cuchillo de Fuego, Baiuca, Dois e, como non, o prato forte do festival: Esplendor Geométrico. Sen dúbida, parecía que ían ser unhas xornadas inesquecibles.

Timpahn, na Sala Sónar, deu o pistolazo de saída ao festival. Quen non coñeza ao artista barcelonés, verá que o seu directo caracterízase por, acompañado dunha batería e timbais, facer música electrónica industrial. Por motivos de saúde, avisouse nas redes de que o set de Timpahn sería diferente ao esperado, e presentouse cunha equipa máis electrónica. Os timbais foron substituídos por samplers, mais o traballo final non foi para nada unha decepción. O concerto tardou en comezar, xa que ao principio non moita xente estaba no local. Unha vez a xente apareceu, colocouse ao redor do artista, que deu unha boa sesión de inicio ao festival. Tras el, os pinchos que La Melona prometera apareceron ao redor do pequeno escenario da Sónar.

Acabado o primeiro día, comezou o segundo. Dos tres “grandes”, tal vez era o menos chamativo de todos. Sen nomes verdadeiramente coñecidos, acudimos á SGAE para ver que nos ofrecería o primeiro día da Melona. Aquí, gustaríame deixar unha pequena curiosidade, á que tal vez por costume xa nin me moleste, máis que si me parece destacable. Hai algo que case nunca vin nun concerto da Melona —e que vería aos días seguintes—: puntualidade. Normalmente, cando acodes a un concerto organizado polos composteláns, sabes que podes facelo con calma, saíndo de casa tranquilamente e sen que o estrés se apodere de ti. Por que? Porque o habitual é que comecen máis de media hora tarde, e dita norma volveuse cumprir nesta ocasión. Por un lado é falta de profesionalidade, máis por outro é unha boa maneira de facer que os seus concertos teñan xente sempre, xa que ao esperar a que chegue o maior público posible asegúraste de crear un ambiente correcto para o grupo, así como para que as que están no escenario se sintan máis cómodas.

Abriu, despois da espera, Mazmorra. Dende Bilbao, eran posiblemente os máis descoñecidos do cartaz. Se buscabas nas redes, non ías atopar moito: o seu Soundcloud, na actualidade, estaba baleiro. Nada en Spotify ou Apple Music, e as procuras en Youtube de “Mazmorra banda” non levaban a ningures. Como máximo, tras buscar ben, atoparías tres pequenas promos na conta de Youtube persoal da cantante, Ana Arsuaga. Alén disto, o concerto pintaba ben, cunha psicodelia mesturada máis que ben con ritmos máis latinos, e cun baixo tímido pero moi ben executado. Ana, cantante, movíase elegantemente sobre o escenario ao cantar, mentres o baixo e un espectáculo aos teclados e melódica doutro dos seus dous compañeiros facían algo para o que a palabra introspectivo se queda curta, situación que a máquina de fume axudaba a engrandecer.

Con todo, o espectáculo de Mazmorra tivo que rematar antes do previsto, e antes de que a nosa conexión con aquelas sobre o escenario fose o suficientemente grande como para facelo memorable. Existe certo no punto nos concertos que che gustan no que o deixas todo para centrarte no que estás a vivir, máis pouco antes de que se chegase a ese punto algo pasou, e Mazmorra víronse obrigadas a deixar de tocar. As tres compoñentes do grupo se situaban ao redor dunha pantalla, e pronto o técnico de son uníase a eles. Había quen dicía, incluso, que lle cheiraba a queimado. Así tivo que rematar o primeiro concerto do Melona, lamentablemente para todas, incluídas os do propio grupo.

Tras a pausa entre concertos, que encheu a porta da Fundación SGAE de xente falando e fumando, tocou o segundo concerto da noite. Era o turno de Rayotaser, que en parte o tiñan sinxelo para sorprender tendo en conta que non houbo algo que conseguise encantar antes ca eles. Dende Vigo, Alex Mera resurxía das cinzas de Colectivo Oruga xunto a Pablo López e lanzaban bromas sobre a xa mencionada máquina de fume entre canción e canción.

Sen ser un grupo descoñecido, tanto por historial anterior coma novo, non conseguiron unha conexión profunda cos que estabamos alí. Sen chegar a desgustar, o synthpop dos vigueses non chegou a destacar o suficiente, nin sequera nos seus temas máis coñecidos como Desconecto, onde os arranxos para o directo foran agora dotados de máis potencia que nas gravacións de estudo.

Tras unha nova pausa, era o momento de Baiuca, tal vez o espectáculo que máis interese podía crear, e que cumpriu con creces todo o que se esperaba de algo así. Para quen aínda non coñeza Baiuca, trátase dun proxecto que Alex Casanova (Antagonasia, Crispis, 2014) leva xa un tempo levando a cabo. Ao escoitalo, é imposible non recordar intentos de mesturar a música electrónica co folclore galego como foron Spiritu (986), de Anxo Lorenzo. Con moito máis tino ca naquel caso, e cunha mestura moito máis compacta e uniforme, o de Baiuca rozou —se non chegou a elo— o espectacular. Alex Casanova combinaba mandos aos aparellos electrónicos co uso de frautas e cunchas sobre un micrófono. A combinación de estilos viviuse como nunca, e funcionou mellor que o imaxinable. Se xa no seu álbum debut como Baiuca, Solpor, o atrevemento parecía funcionar, en directo, cos respectivos arranxos e o efecto positivo dos altofalantes, sumado ao público galego, sentíndose preto do seu folclore no momento e bailándoo, transformou o momento en inesquecible, onde ninguén quería perder detalle do que estaba a ver e escoitar. Chegados a Muiñeira, o espectáculo transformouse nun coro que cantaba a gritos as notas da frauta de Alex.

Con todo, Baiuca crea un debate bastante extenso, no cal, por razóns do concreto que debe ser unha crítica a un evento como este, non dará tempo a crear con tanta exactitude como me gustaría. Tal vez, incluso máis importante que o éxito conseguido por Alex Casanova aquí, sexa concretar como se materializou dito suceso. Aqueles detrás de Baiuca non presentaron este proxecto dende un independentismo ou nacionalismo galego, senón que se trata dun proxecto que foi mostrado ao público dende Madrid e en castelán e galego. Ademais, como método publicitario tamén se concorreu á presentación da suma “GALICIA+ELECTRÓNICA”, diferenciando, posiblemente sen querer, a música galega da actualidade. Acaso o que os grupos que hoxe en día fan música en Galicia non é música galega?

Pensamos que a diglosia vese só na lingua, máis Baiuca é a mostra de que dita situación pode darse en calquera eido comunicativo. O proxecto de Baiuca bebe, pois, dunha morriña na que nacionalismo galego e español vense obrigados a chocar, e onde unha persoa cuxas raíces están en terras galegas ve como a cuestión nacional engloba na súa totalidade, sen darse sequera conta, a súa obra.

Como resumo, podemos falar de que o MelonaFest #3 comezou cun pé fora e outro dentro. Os fallos nos horarios e os técnicos sacáronnos da primeira xornada, e non nos deixaron conectar tanto como nos tería gustado. Alén disto, Baiuca conseguiu conectar coas nosas emocións, polo que o resultado final foi unha saída da SGAE cun sorriso de orella a orella, e con ganas de ver que pasaría no segundo día.